W 1997 roku wydawnictwo „Piotruś” zaproponowało mi napisanie książki testowej o końcówkach wieżowych. Wzorcem miały być podobne książki wydane przeze mnie w Niemczech i polska pozycja „Sprawdź się w końcówkach taktycznych”. Ustaliliśmy 240 zadań. Każdy diagram miał być opatrzony trzema pytaniami lub wskazówkami. Rozwiązania miały być na końcu książki.

Manuskrypt w tej formie dostarczyłem wydawcy. Przeżyłem szok, gdy zobaczyłem wydrukowaną książkę. Wydawca zmienił całkowicie moją koncepcję. Jest to jedyny przypadek w mojej wieloletniej działalności publicystycznej, aby wydawnictwo bez mojej zgody zmieniło charakter mojej pracy.

Przytaczam kopię jednej strony z zadaniami.

Zgodnie z moimi notatkami pod każdym diagramem powinny być następujące teksty:

ZADANIE 3
Posunięcie czarnych

A. Czarne wygrywają po 1…Wg2!
B. Czarne wygrywają po 1…Kb2!
C. Końcówka jest remisowa.

ZADANIE 4
Posunięcie czarnych
A. Remisuje 1…a2!
B. Remisuje 1…Kb2!
C. Nie ma ratunku: czarne przegrywają.

Po zmianach wydawcy moja praca pt. „Jak grasz wieżówki” straciła formę książki testowej do samodzielnych ćwiczeń..

Mimo tego otrzymałem pochlebne oceny. Książkę podarowałem arcymistrzowi Aleksandrowi Wojtkiewiczowi w czasie naszego spotkania w Nowym Jorku w 1999 roku. Podczas jego odwiedzin rok później w Dortmundzie Olek oznajmił, że bardzo mu sie przydała w przypomnieniu pewnych pozycji i idei.

Jak grasz wieżówki
Jerzy Konikowski
Spółka Cywilna Piotruś
Warszawa 1998
Format: 235×165
205 stron
ISBN 83-905002-2-1

Przez dwa sezony w latach 1983-1985 grałem w pierwszoligowym klubie SG Bochum. Członkiem pierwszej drużyny był także Vladimir Budde. Bardzo ciekawa postać. Skończył chemię na uniwersytecie w Aachen, ale od kilku lat był zawodowym szachistą. Zajmował się też publicystyką szachową. Napisał kilka popularnych książek. Jego ojcem był Niemiec, natomiast matka pochodziła z Jugosławii. Vladi był bardzo przystojnym młodzieńcem. Miał duże powodzenie u kobiet.

Raz pokazałem mu moje publikacje. Spodobały się mu i z miejsca zaproponował współpracę. Oczywiście zgodziłem się. Vladi wydawał swoje prace w wydawnictwie „Joachim Beyer Verlag”, w którym programie wydawniczym były też książki szachowe.

Kilka dni po naszej rozmowie zadzwonił osobiście wydawca Joachim Beyer z zapytaniem, czy miałbym rzeczywiście ochotę pracować dla niego. Powołał się na moją rozmowę z Vladimirem Budde. Po wyrażeniu zgody zaproponował ustalenie tematu książki z Budde. Tak rozpoczęła się moja współpraca z największym wydawcą książek szachowych w Niemczech. Trwa ona do dnia dzisiejszego, czyli już 26 lat.

Vladimir Budde i Jerzy Konikowski
Moderne Endspieltechnik
Seria kieszonkowa (format 175×110)
Joachim Beyer Verlag 1985
ISBN 3-88805-059-6
158 stron

Książeczka zawiera różne końcówki: wieżowe, hetmańskie, lekkofigurowe, wieża z gońcem przeciwko wieży. Jest napisana w lekkiej formie i przeznaczona dla silniejszych amatorów.

Niedługo po ukazaniu się tego tekstu doszła do mnie smutna wiadomość o niespodziewanej i przedwczesnej śmierci Vladimira (8 sierpnia 2011).

In Memoriam

Na początku 1984 roku zadzwonił do mnie nieznany mi człowiek. „Nazywam się Erich Münster. Mam wydawnictwo szachowe w Nürnberg (Norymbergia). Czy jest pan tą osobą, która wydała w USA książkę o gambicie w wariancie Cordela w partii hiszpańskiej?”. W tym momencie przypomniałem sobie, że mam jedną książkę z tego wydawnictwa. Jest to biografia o Kasparowie.

W taki sposób nawiązaliśmy kontakt. Uzgodniliśmy, że przygotuję dla Münstera książkę o wariancie Petrosjana w obronie hetmańsko-indyjskiej po ruchach 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.a3. Akurat skończyłem pracę na ten temat dla wydawnictwa Chess Enterprises i mógłym wykorzystać część materiałów do edycji niemieckiej. Zaproponowałem tylko inną formę opracowania tego tematu: „Wariant Petrosjana w praktyce turniejowej”. Czyli temat byłby przedstawiony na bazie 80 partii z arcymistrzowskiej praktyki. Moja propozycja została przyjęta. Wydawca Münster zasugerował, aby to wydać w dwóch częściach.

W tym okresie mój niemiecki był jeszcze za słaby, aby książkę pisać samodzielnie w tym języku. Napisałem ją więc po polsku i manuskrypt został przetłumaczony przez kolegę klubowego. Urodził się w Polsce i szkoły kończył w Niemczech. Wydawało mi się, że jest to idealny partner do współpracy. Okazało się jednak, że wydawca w pierwszym podejściu nie przyjął manuskryptu z uwagi na wiele błędów gramatycznych. Praca została mi odesłana z powrotem do poprawki. Poprosiłem o pomoc innego kolegę klubowego Pita Schulenburga, który poprawił manuskrypt. Ta wersja została już przyjęta przez Münstera.

Z mojego debiutu autorskiego w Niemczech osobiście nie byłem w pełni zadowolony. Rozbicie tematu na dwie książeczki nie było jednak szczęśliwym rozwiązaniem. Obie części były złożone przez profesjonalną firmę i tutaj nie było zastrzeżeń, ale okładki były bardzo skromnie wykonane. Na szczęście praca otrzymała pozytywne recenzje w pismach niemieckich i sprzedaż była też dobra. Zostałem dzięki temu zauważony na rynku wydawniczym w Niemczech i to zaowocowało wkrótce kolejnymi propozycjami przez bardziej renomowane wydawnictwa. Dla Münstera wykonałem jeszcze kilka mniejszych prac i nasza współpraca ostatecznie się zakończyła. Kilka lat pracował dla niego arcymistrz Adam Kuligowski, który opublikował kilkanaście broszurek o nowinkach debiutowych.

Damenindisch Petrosjan-System
Jerzy Konikowski
Band 1
Münster Verlag 1984
64 strony

W pierwszej części zostały omówione na bazie 40 partii warianty po posunięciach 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.a3 Gb7 5.Sc3 d5 6.cxd5 Sxd5 i 6…exd5.

Damenindisch Petrosjan-System
Jerzy Konikowski
Band 2
Münster Verlag 1984
59 stron

W drugiej części zostały przedstawione na podstawie 40 partii warianty po ruchach 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.a3 Gb7 5.Sc3 inne odpowiedzi. Oraz warianty po 4…Ga6 i 4…c5.

Po kilku broszurkach debiutowych, które wydał miesięcznik „Szachy”, „Legion” Warszawa i „Caissa” Warszawa, jest to moja pierwsza książka szachowa po polsku z prawdziwego zdarzenia. Do jej napisania namówił mnie Jan Przewoźnik, który znał moje podobne prace w języku niemieckim.

Jest to książka testowa zawierająca 120 różnych końcówek o charakterze taktycznym do rozwiązania. Dzięki temu czytelnik pozna ważne motywy kombinacyjne, spotykane w grze końcowej i jednocześnie pozwoli zorientować się, jaka jest jego siła gry w tej fazie partii. Wyciągnięte wnioski pozwolą na podjęcie dalszej i właściwej pracy samoszkoleniowej. Taki jest główny cel tej książki!

Wydawnictwo „Penelopa” planuje jeszcze w tym roku wznowienie książki, która będzie wzbogacona o nowe zadania.

Sprawdź swoją siłę w końcówkach taktycznych
Jerzy Konikowski
Wydawnictwo Szachowe i Penelopa sp.z o.o. 1994
124 stron
ISBN 83-900485-0-8

Drugie wydanie z 2011 roku – o nieco zmienionym tytule – zostało poprawione i wzbogacone o 20 nowych zadań.

Sprawdź się w końcówkach taktycznych
Jerzy Konikowski
„Penelopa” Warszawa 2011
127 stron
ISBN 978-83-62908-14-1

II wydanie poprawione ukazało się w 2015 roku

System archangielski, który powstaje po posunięciach 1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 7.Ga4 Sf6 5.0-0 b5 6.Gb3 Gb7 był kiedyś polską specjalnością. Sam stosowałem go z powodzeniem w partiach turniejowych i korespondencyjnych. Moje doświadczenia opisałem najpierw w książce „The Arkhangelsk System in the Ruy Lopez” (Chess Enterprises 1987). Nie byłem zaskoczony, gdy wydawnictwo włoskie zaproponowało mi opracowanie nowej wersji tego tematu. Była to gigantyczna praca. Oprócz części teoretycznej skomentowałem 206 ważnychy partii. Książka otrzymała pozytywne recenzje, co odbiło się na dobrej sprzedaży.

Jerzy Konikowski
Ruy Lopez
Arkhangelsk System (C78)
S1 EDITRICE S.R.L. 40126 Bologna 1995
ISBN 88-86127-36-7
283 strony

Elektroniczna wersja książki

Książka omawia bardzo ciekawy i ostry system w partii angielskiej, który powstaje po ruchach 1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.e4. Teraz czarne mają dwie główne odpowiedzi: 3…d5 i 3…c5. W mojej pracy, oprócz części teoretycznej, jest 180 komentowanych partii.

Salo Flohra poznałem osobiście na mistrzostwach świata juniorów w Graz w 1979 roku. Był gościem austriackiej Federacji Szachowej: miał odczyty i seanse gry jednoczesnej. Zamieniłem ze znakomitym niegdyś arcymistrzem kilka słów.

Natomiast z Vladasem Mikenasem grałem korespondencyjnie. Wygrał ze mną ciekawą partię. Raz spotkaliśmy się w Warszawie. Było to w trakcie meczu towarzyskiego Wilno – Warszawa. Świetnie mówił po polsku.

Salo Flohr w Wikipedii
Vladas Mikenas w Wikipedii

Jerzy Konikowski
Flohr-Mikenas System
in the Englisch Opening (A18-A19)
S1 EDITRICE S.R.L. 40126 Bologna 1994
ISBN 88-86127-24-3
145 stron

W czasie turnieju w Dortmundzie w 1986 roku jakiś nieznany mi człowiek demonstrował na komputerze Atari program szachowy. Nie była to gra w szachy, lecz coś nowego: baza z partiami szachowymi. Zainteresowanie było duże, padło także wiele pytań. W trakcie dyskusji zorientowałem się, że program można wykorzystać do pisania książek. Najpierw wbija się partie i warianty, potem można to przerzucić na edytor tekstowy. Tym samym eliminuje się wszelkie błędy w notacji i jednocześnie czasochłonne korekty, jak to jest w przypadku pracy z maszyną do pisania. W ten sposób stałem się świadkiem rewolucji w szachach: powstanie rewelacyjnego programu ChessBase. Tym nieznanym demonstratorem okazał się twórca tego programu Matthias Wüllenweber.

W 1988 roku powstała w Hamburgu firma ChessBase GmbH, która zajęła się sprzedażą swojego nowatorskiego produktu. Prawie natychmiast kupiłem sobie komputer Atari i program. Rok później wykonałem nową techniką broszurkę dla wydawnictwa Münster Verlag w Norymberdze. W następnych latach firma opracowała program dla komputerów personalnych i programu windows. Teraz nie wyobrażam sobie pracy bez tych akcesoriów.

Firma ChessBase zaczęła też publikację periodyku ChessBase Magazin, który składał się z broszury i dyskietki z partiami. W 1991 roku szef pisma Gisbert Jacoby zaproponował mnie współpracę. Trwała ona do 2006 roku. W tym czasie skomentowałem setki partii, przygotowałem wiele artykułów z teorii debiutów oraz opracowałem kilka teoretycznych dyskietek.

Kiedyś bardzo popularne były książki z komentarzem znaczkowym, w stylu Sahovskiego Informatora. Były wydawnictwa szachowe, które specjalizowały się w ich publikacji, ponieważ można było je sprzedać praktycznie na całym świecie.

Na początku 1993 roku wydawnictwo włoskie S1 EDITRICE z Bolonii zaproponowało mnie współpracę. Akurat w tym czasie w moim punkcie szkoleniowym w Essen analizowaliśmy niektóre warianty obrony słowiańskiej. Zasugerowałem więc ostry system Botwinnika. Propozycja została przyjęta przez wydawnictwo. Projekt wykonałem z moim ówczesnym podopiecznym mistrzem międzynarodowym Matthiasem Thesingiem.

Jerzy Konikowski i Matthias Thesing
Semi-Slav Defence Botvinnik Variation (D44)
S1 EDITRICE S.R.L. 40126 Bologna 1993
ISBN 88-86127-15-4
244 stron

W czasie jednych zajęć na początku lat 80-tych minionego stulecia w punkcie szkoleniowym w Essen, poproszono mnie o przygotowanie jakiegoś wariantu po 1.e4 c5 2.c3. Zaproponowałem rzadką kontynuację 2…d6!? Wykład spodobał się i niektórzy moi podopieczni zaczęli go nawet stosować we własnej praktyce turniejowej.

Byłem zaskoczony, gdy wydawnictwo Edition Echecs International w Luksemburgu zaproponowało opublikowanie moich materiałów i analiz na ten temat w formie książeczki.

Jerzy Konikowski
Defense Sicilienne, Aves c3, Le systeme 2. …d6
Edition Echecs International, Luksemburg 1990
53 strony

Jest to tłumaczenie z języka niemieckiego książki testowej z zakresu końcówek taktycznych „Testbuch der Endspieltaktik”. Moim partnerem jest Pit Schulenburg, z którym napisałem wspólnie wiele książek w języku niemieckim. Przedstawiliśmy tutaj 140 końcówek zawierających kombinacyjne motywy.

Testboek eindspeltaktiek
Jerzy Konikowski i Pit Schulenburg
TIRION-BAARN (Holandia) 1989
ISBN 90-5121-134-1
125 stron