Przez wiele lat zajmowałem się czynnie kompozycją szachową. W trakcie doświadczeń na tym polu stwierdziłem, że rozwiązywanie i analizowanie pewnych zadań szachowych pomogło mi poprawić technikę liczenia wariantów oraz rozwinęło umiejętności kombinacyjne. W żródłach w języku rosyjskim znalazłem potwierdzenie zalet zajmowania się kompozycją. Dlatego w pracy trenerskiej zwracałem moim podopiecznym uwagę na ten problem i zachęcałem do studiowania pewnej grupy zadań.

W tej książce wyjaśniłem związki pomiędzy kompozycją szachową i grą praktyczną. Na bazie załączonych przykładów starałem się zwrócić uwagę na to, iż korzystanie z osiągnięć problemistyki może przynieść szachiście wiele korzyści.

Kompozycja w treningu szachisty
Jerzy Konikowski
Penelopa Warszawa 2004
85 stron, format 230X165
ISBN – 83-86407-54-9

W mojej działalności trenerskiej staram się zmobilizować podopiecznych do samodzielnej pracy. Uważam, że to jest jedyny słuszny sposób na szybkie zrozumienie istoty poruszonych problemów. Szczególnie w trakcie studiowaniu końcówek zostanie osiągnięty większy efekt szkoleniowy, jeśli podopieczny sam znajdzie właściwą drogę do celu.

W tym celu przygotowałem przez lata pracy trenerskiej zbiór ciekawych pozycji z różnych faz partii do samodzielnych ćwiczeń. Na początku 1986 roku zaproponowałem wydawcy Joachimowi Beyerowi publikację tych materiałów. Zgodził się i w ten sposób zrealizowałem w ciągu kilku lat serię tematycznych książek.

Do współpracy zaprosiłem kolegę klubowego Pita Schulenburga. Zaczęliśmy od końcówek taktycznych. Książka zawiera 140 zadań i miała kilka wydań.

1986 – 1 wydanie
1988 – 2 wydanie
1996 – 3 wydanie
2009 – 4 wydanie

Testbuch der Endspieltaktik
Jerzy Konikowski i Pit Schulenburg
Joachim Beyer Verlag
124 strony
ISBN 3-88805-065-0

To są okładki wydania z 2009 roku.

System archangielski w partii hiszpańskiej powstaje po posunięciach 1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 7.Ga4 Sf6 5.0-0 b5 6.Gb3 Gb7. W latach 60-tych minionego stulecia był polską specjalnością. Szczególnie w rękach mistrza Polski Jerzego Lewiego system ten był silną bronią. Sam stosowałem go z powodzeniem w partiach turniejowych i korespondencyjnych. Swoją wiedzę w tym temacie przekazałem w tej książce.

Ruy Lopez
Arkhangelsk System
Jerzy Konikowski
Chess Enterprises, INC
Coraopolis, Pennsylvania 1987
89 stron
ISBN 0-9311462-68-1
Książkę przetłumaczył Zbigniew Paul Janicki

W 1986 roku zostałem zaproszony przez dwóch znanych autorów książek szachowych w Niemczech Vladimira Budde i Lothara Nikolaiczuka do współpracy przy powstaniu książki o grze końcowej. Miała być napisana w lekkiej formie, aby zachęcić potencjalnego czytelnika do studiowania końcówek.

Po otrzymaniu tematyki (głównie wieżówki) zabrałem się do pracy. Z wyborem pozycji nie miałem żadnych problemów, ponieważ w swoich zbiorach posiadałem dużo materiałów, które wykorzystywałem w swej pracy trenerskiej. W określonym czasie oddałem swoją pracę i czekałem na końcowy efekt, czyli książkę.

W 1987 roku nadeszła z wydawnictwa paczka z egzemplarzami autorskimi. Zaskoczenie było ogromne, książka liczyła sobie przy formacie 240×165 aż 595 stron.

Książka przedstawia następujące zagadnienia:
1. Nie obawiajcie się końcówek,
2. Z gry środkowej do końcówki,
3. Praktyka końcówek wieżowych,
4. Końcówki pionkowe,
5. Technika w końcówkach.

Vladimira Budde przedstawiłem wcześniej przy omawianiu książki „Moderne Endspieltechnik”. Kilka słów o Lotharze Nikolaiczuku. Urodził się w 1954 roku w Bochum. Jest autorem wielu książek o tematyce szachowej. W 1989 roku wyjechał na wiele lat do Afryki, gdzie grał w szachy i udzielał lekcje w zakresie królewskiej gry. W 1992 roku był wicemistrzem Maroka, natomiast dwa lata później zdobył mistrzostwo Kenii. Obecnie mieszka w Bochum i zajmuje się pracą trenerską. Pisze też artykuły dla pisma Rochade Europa.

Vladimir Budde, Lothar Nikolaiczuk i Jerzy Konikowski
Das große Buch der Schachendspiele
Twarda okładka, format 240×165
595 stron
Joachim Beyer Verlag 1987
ISBN 3-88805-067-7

W 1996 roku ukazało się II poprawione wydanie (ISBN: 3-88805-200-9) Zmienił się także kolor okładki.

Pit Schulenburg z Dortmundu jest ciekawą postacią w niemieckich szachach. Znamy się od 1980 roku. Przez wiele lat graliśmy w jednej drużynie. Napisaliśmy wspólnie wiele książek.

Od kilku lat Pit poświęcił się działalności organizacyjnej: jest prezesem Okręgowego Związku Szachowego w naszym mieście, organizuje turnieje szachowe i prowadzi zajęcia szkoleniowe. Na pisanie książek nie ma już – niestety – czasu.

Jerzy Konikowski i Pit Schulenburg
Eröffnungen: Halboffene Spiele
Seria kieszonkowa (format 175×110)
Joachim Beyer Verlag 1989
ISBN 3-88805-066-9
143 strony

Książeczka omawia półotwarte gry i uzupełniła serię wydawnictwa o debiutach w małym formacie.

Strona Pita Schulenburga

Z Eckardem Schmittdielem grałem razem przez kilka lat w I i II lidze niemieckiej w klubie Schachfreunde Brackel Dortmund. Pewnego razy padła myśl wspólnego napisania książki o nowoczesnym Benoni. Ten pomysł zrealizowaliśmy w 1989 roku. Książka miała duże powodzenie. W 1991 roku ukazało się drugie wydanie.

Książka omawia warianty po 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 exd5 5.cxd5 d6 6.e4 g6 i teraz odgałęzienia: 7.f4, 7.Sf3 i 7.Gd3. Praca zawiera także 70 przykładowych partii.

W 1994 roku Eckard Schmittdiel otrzymał tytuł arcymistrza. Obecnie rzadko gra w szachy. Jego pasją jest pisanie książek o tematyce fantastycznej.

Modernes Benoni-richtig gespielt
Jerzy Konikowski i Eckard Schmittdiel
Thomas Beyer Verlags GmbH-Hollfeld 1989
1991-II wydanie
215 stron
ISBN-3-89168-016-3

W czasach PRL ukazywało się mało literatury szachowej po polsku. Te niedostatki próbowano rozwiązywać w różny sposób. Dużo pozytywnego w tym kierunku zrobiła redakcja miesięcznika „Szachy”, która w latach 80-tych minionego stulecia wydawała specjalne biuletyny w opracowaniu Stefana Gawlikowskiego.

Broszurka przedstawia grę czarnymi przeciwko wariantowi Ałapina po posunięciach 1.e4 c5 2.c3 d6 3.d4 Sf6.

Tematem tej broszurki jest wariant jugosłowiański po ruchach 1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.Sf3 0-0 6.0-0 i teraz dwa plany dla czarnych: 6…c5 i 6…Sc6.

Mój ulubiony system Tartakowera w gambicie hetmańskim został opracowany po polsku. Książeczka ma 33 strony i została wydana w 1990 roku przez klub wojskowy „Legion” Warszawa.

Wiele dla rozwoju literatury szachowej w języku polskim uczynił Grzegorz Pawiński z Warszawy, który miał swoje wydawnictwo Caissa i prowadził też własną księgarnię. Przez jakiś czas miałem z nim kontakt korespondencyjny. Wymieniliśmy ze sobą wiele listów i mieliśmy wiele planów wydawniczych. Jego przedwczesna śmierć nie przerwała działalności Caissy. Przejęła to siostra Grzegorza Danuta, która przez kilka lat realizowała zamierzenia brata.

Gambit wołżański A57
Wydawnictwo Caissa (Tom 13)
Warszawa 1994
40 stron
ISBN 83-86283-00-9

Książeczka omawia wariant po ruchach 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 b5 4.cxb5 a6 5.b6!? Swego czasu polecałem swym podopiecznym ten system zwalczania gambitu wołżańskiego. Potem opublikowałem zebrane materialy i analizy.

Obrona polska A40
Wydawnictwo Caissa (Tom 15)
Warszawa 1995
40 stron
ISBN 83-86283-02-5

Otwarcie, które omówiłem w tej książeczce, zostało odkryte przez polskiego szachistę Aleksandra Wagnera (1868-1942) i po raz pierwszy zastosowane przez niego w partii turniejowej w 1913 roku.

Przedstawione warianty:

Rozdział 1: 1.d4 b5 2.e4 Gb7
Rozdział 2: 1.d4 b5 2.Sf3 Sf6
Rozdział 3: 1.Sf3 b5
Rozdział 4: 1.c4 Sf6 2.Sf3 e6 3.g3 a6 4.Gg2 b5
Rozdział 5: 1.e4 a6 2.d4 b5

Uzupełnieniem są partie przykładowe (30).

Jako trener miałem w swym programie szkoleniowym wszystkie zagadnienia dotyczące szachów, m.in. zajmowałem się także rzadko granymi debiutami, gambitami itd.

W 1993 roku przeprowadziłem w punkcie szkoleniowym w Essen – na życzenie kilku zawodników – wykłady na tematy: gambit łotewski (1.e4 e5 2.Sf3 f5) i gambit słonia. (1.e4 e5 2.Sf3 d5).

Owocem tych zajęć były późniejsze publikacje. Między innymi moimi badaniami zainteresowała się firma Chess Base, która zaproponowała mi opracowanie tematycznej dyskietki. Omówiłem tutaj warianty po 1.e4 e5 2.Sf3 f5, 2…d5 i inne odpowiedzi czarnych. Ukazała się ona w 1994 roku.

System Tartakowera w gambicie hetmańskim po posunięciach 1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 0-0 6.Sf3 h6 7.Gh4 b6 był kiedyś moją specjalnością. Grywałem go z sukcesami w normalnych turniejach i partiach korespondencyjnych.

Moje wieloletnie badania teoretyczne i praktyczne oraz tym samym zdobyte doświadczenia w tym kierunku były bodźcem do publikacji kilku artykułów i książek. W 1994 roku firma Chess Base z Hamburga zaproponowała mi opracowanie tematycznej dyskietki.

Na początku 1985 roku miałem w moim punkcie szkoleniowym w Essen cykl zajęć na temat wariantu wymiennego w gambicie hetmańskim. Zainteresowało to wydawcę amerykańskiego Boba Dudleya, który zaproponował opracowanie małej książeczki na ten temat. Miałem to wykonać w technice Sahovskiego Informatora, czyli z komentarzem znaczkowym.

W ustalonym terminie dostarczyłem wydawcy manuskrypt. W niedługim czasie otrzymałem paczkę z gotową książeczką. Okazało się, że praca ukazała się w koprodukcji z wydawnictwem Ericha Münstera w Norymbergii.

Spis treści:

Rozdział 1
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Ge7 4.cd5 ed5 5.Gf4 c6 6.e3 Gf5

Rozdział 2
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Sf3 Sbd7 6.Gf4 c6

Rozdział 3
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gf4 c6 6.Sf3 Ge7 7.Hc2

Rozdział 4
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gg5 c6 6.Hc2 Ge7 7.e3 Sbd7 8.Gd3 0-0 9.Sf3 We8

Rozdział 5
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gg5 c6 6.Hc2 Ge7 7.e3 Sbd7 8.Gd3 i 7…Gg4

Rozdział 6
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gg5 c6 6.Hc2 g6 7.Sf3 Ge7 i 6…Sa6

Rozdział 7
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gg5 c6 6.e3 Ge7 i inne odpowiedzi

Rozdział 8
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.cd5 ed5 5.Gg5 c6 6.Sf3

Uzupełnieniem są partie przykładowe (36).

I wydanie

II wydanie

Queen´s Gambit Declined Exchange Variation
ISBN 0-931462-7
58 stron
Chess Enterprises, Inc
Coraopolis (USA) w koprodukcji z Erich Münster Verlag (Niemcy)
1985