Punktualnie ukazał się majowy numer miesięcznika Rochade Europa. Zawiera wiele interesujących sprawozdań z różnych turniejów, komentowanych partii, zadań szachowych, fotografii itd.
Kopia mojego artykułu teoretycznego o obronie skandynawskiej
Recenzja mojej najnowszej książki, którą napisałem wspólnie z Dagobertem Kohlmeyerem z Berlina
Ostatnio przeglądając moje archiwum natknąlem się na następującą kartkę:
Nadarzyła się więc okazja przypomnienia sylwetki jej autora. Czesława Dutkę poznałem na mistrzostwach Polski Juniorów w Polanicy Zdroju w 1965 roku. Po wielu latach spotkaliśmy się znowu w Polanicy w trakcie Memoriału Rubinsteina. Ja byłem w tym czasie trenerem kadry i z racji mojej funkcji obserwowałem zmagania w turnieju, natomiast Czeslaw Dutka był dyrektorem festiwalu.
Czesław Dutka obserwuje partię Radosława Wojtaszka
Adam Lizakowski
Gra w szachy
prof. Czesławowi Dutce na 70. urodziny
Gra w szachy – teatr z figurami bez muzyki,
walki aktorów na słowa, gesty, miny
przypominają walkę atletów,
pionki odchodzą bez słowa skargi,
senatorowie i szlachta bez intryg,
królowa i król bez szemrania
patrzą na czarno-białe pola walki,
serce z bólu nie boleje,
zwycięstwo to uszanowanie wroga,
pionek z boku szachownicy wygląda jak młody
spiskowiec albo młody kochanek
jeszcze niedoświadczony, ale marzący
o radościach i rozkoszy Erosa.
Wychodzisz na zewnątrz łyknąć świeżego powietrza
/gra w szachy to także duszne powietrze
zagęszczenie figur i myśli/
w ręku tomik wierszy
kogoś, kto dawno temu umarł,
chcesz na ławce w ogrodzie
poznać myśli umarłego poety,
jego słowa i chwile natchnienia
niepewny, czy cierpienie i samotność
mogą wywołać zachwyt i olśnienie,
czytasz – jesteś sam, za plecami słychać
oddech góry, szemranie drzew, śpiew ptaków,
życie napełnione dźwiękiem,
a przed oczami słowa wiersza niczym pionki
na szachownicy poruszają się powoli,
ale zdecydowanie, tego, co się powiedziało,
zrobiło, nie da się odwołać,
pomiędzy jednym a drugim wersem wiersza,
pomiędzy jednym a drugim ruchem na szachownicy
toczy się walka, wyrasta las nie do przebycia,
zamykasz książkę – cisza,
patrzysz na drzewa, czyż nie przypominają
w tej chwili starców wygrzewających
się w promieniach słońca,
słychać jak wiatr namawia liście do czegoś,
czego nawet nie możemy się domyśleć,
ale ty wiesz, że wiatr to pośpiech,
a pośpiech to nic dobrego – on tylko prowadzi
do zagłady lub rewolucji,
od strony ulicy słychać śmiech dzieci,
ani gra w szachy, ani poezja,
teraz o tym nie myślisz,
śmiech dzieci – żyjemy tak krotko i lekkomyślnie,
krew w nas śpiewa czułą pieśń,
słońce, powietrze, niebo, śmiech,
poezja, szachy, góry, drzewa,
studenci, krzątanina zwana życiem…
siedzisz w milczeniu, ono stało się
twoim kosmosem,
jest jeszcze wyobraźnia, ona popycha
ku sztuce, temu, co się kocha.
Chicago, luty 3/ 2006
Wczoraj rozmawiałem telefonicznie ze znanym działaczem szachowym w kraju, który zwrócił mi uwagę na brak w tekście Mateusza Bartla wzmianki o roli Akademii Młodzieżowej Polskiego Związku Szachowego w szkoleniu naszej młodzieży. A to przecież Akademia jest odpowiedzialna za stan wyszkolenia krajowych talentów. To właśnie jej trenerzy w ramach sesji powinni prawidłowo szkolić i „zaprogramować” młodzież do właściwej pracy samoszkoleniowej.
Jeśli nasze juniorki i juniorzy reprezentują coraz słabszy poziom, to tylko Akademia jest temu winna! Kiedy nasza młodzież odnosi sukcesy na arenie międzynarodowej, to pod niebiosa wychwala się jej zasługi. Ale kiedy ich nie ma, to o Akademii cisza!
Narzekania na jakość zajęć szkoleniowych na Akademii słychać od lat. Na ten temat napisano także wiele krytycznych tekstów. Ale nic nie robi się w kierunku jej zreformowania!
W 1972 roku zostałem współpracownikiem angielskiego pisma „The Chess Player-Der Schachspieler”. Był to periodyk publikujący komentowane partie w stylu jugosłowiańskiego Informatora.
Najpierw był on wydawany w formie zeszytów, potem jako książki. W 1978 roku został przekształcony w „New Chess Player”. Nie przypominam sobie, kiedy ten periodyk przestał się ukazywać. Nie prowadziłem dokumentacji.
W mojej bibliotece miałem wszystkie roczniki, co zajmowało zbyt dużo miejsca. Około 10 lat temu podarowałem cały zbiór jednemu kolekcjonerowi literatury szachowej.
Henryka Petryka poznałem w czasie meczu ligi wojewódzkiej Caissa Bydgoszcz-Goplania Inowrocław, który został rozegrany w Bydgoszczy 15 maja 1965 roku. Graliśmy przeciwko sobie na szachownicy juniora. Po ciężkiej walce wygrałem, ale zwycięstwo nie przyszło łatwo. Zorientowałem się, że mój przeciwnik ma talent.
Później na wiele lat straciłem go z oczu. Heniek wyjechał do Warszawy, gdzie skończył studia i potem znalazł pracę w Polskiej Akademii Nauk. Spotykaliśmy się na różnych drużynowych imprezach.
W 1979 roku opuściłem KKSz Kutnik Kraków i zostałem członkiem Hutnika Warszawa. Heniek bronił barwy tego klubu już od dawna. Zostaliśmy więc kolegami klubowymi. Debiutowałem w rozgrywkach I ligi w Lublinie, które odbyły się w czasie 10-20 listopada.
Grałem na zmianę na I i II szachownicy i zrobiłem niezły wynik 6.5 z 11 partii. Heniek grał na czwartej uzyskał rewelacyjny rezultat 10.5 z 11 partii.
Nasz zespół zajął wysokie 3 miejsce. Niespodziewanie moja była drużyna uplasowała się na 4 pozycji. Było to najlepsze miejsce szachistów krakowskich w I lidze od 20 lat. Przez to stałem się obiektem żartów kolegów: „Konikowski wzmocnił oba Hutniki, ponieważ obie drużyny w całej swojej historii zajęły najwyższe miejsca w I lidze”. W następnym roku na lidze w Jaszowcu (4-14 października 1980) drużyna krakowska zajęła ostatnie miejsce i spadła do niższej klasy. My zajęliśmy 6 miejsce.
Z Heńkiem spotykałem się wiele razy w Dortmundzie. Jako zdolny naukowiec otrzymał stypendium z uniwersytetu w Dortmundzie. Bywał więc tutaj wiele razy. Spotykaliśmy się wtedy u mnie i graliśmy mecze w grze błyskawicznej. Był zawsze równorzędnym partnerem.
PAN
Międzynarodowe Olimpiady Matematyczne
FIDE
Partia Petryk-Kostyra
Partia Petryk-J.Adamski
Partie Henryka Petryka
Partie Henryka Petryka
Zestaw 1
Zestaw 2
Zestaw 3
Zestaw 4
Zestaw 5
Zestaw 6
Zestaw 7
Zestaw 8
Zestaw 9
Zestaw 10
Zestaw 11
Zestaw 12
Zestaw 13
Zestaw 14
Zestaw 15
Zestaw 16
Zestaw 17
Zestaw 18
Zestaw 19
Zestaw 20
Zestaw 21
Zestaw 22
Zestaw 23
Zestaw 24
Zestaw 25
Zestaw 26
Zestaw 27
Zestaw 28
Zestaw 29
Zestaw 30
Zestaw 31
Zestaw 32
Zestaw 33
Zestaw 34
Zestaw 35
W miniony weekend rozegrano ostatnie rundy ekstraligi czeskiej z udziałem licznej grupy zawodników z Polski.
Wyniki:
Pomimo, że kobiety potrafią grać w szachy, żadna z nich nie zdobyła jeszcze międzynarodowego tytułu mistrzowskiego. Pierwsza wzmianka o niewieście w, która znała królewską grę według Billa Wall odnosi się do roku 802 ubiegłego wieku. Wtedy to Harun ar Rashid napisał do Nicephorusa, że udało mu się nabyć niewolnika płci żeńskiej, który zasłynął swoimi umiejętnościami w grze w szachy.
W historii szachów mówi się, że do 1886 roku kobietom nie pozwalano w USA grać w klubach szachowych. Pierwszy kobiecy klub szachowy prawdopodobnie istniał w Londynie i Nowym Jorku w latach 1894-1949. Pierwszy oficjalny turniej szachowy zorganizowała Sussex Chess Association w 1884 roku, a pierwszy międzynarodowy turniej rozegrany został 3 lata później. Wspomniane uwarunkowania historyczne są jednym ze argumentów wyjaśniających nierówność wyników kobiet i mężczyzn w szachach. Naturalnie istnieją też inne argumenty.
Badania psychologów wskazują, że przewagę w szachach mają osoby posiadające większe zdolności związane z postrzeganiem i zapamiętywaniem położenia obiektów w przestrzeni. Płeć w tym przypadku dobrze wyjaśnia dominację mężczyzn. Opublikowane w British Journal of Psychology w 1992 roku badania psychologów belgijskich przekonują, że osiąganiu dobrych wyników w szachach sprzyjają: wysoka ogólna inteligencja i dobra orientacja w przestrzeni. Inne badania opublikowane w tym samy piśmie donoszą, że nie istnieje różnica w poziomie płynnej inteligencji jak i pamięci werbalnej oraz przestrzennej pomiędzy szachistami i osobami unikającymi tej gry. Zdecydowaną różnicę w szachach uwidacznia natomiast umiejętność i skłonność do rozwiązywania problemów i zagadek – a ta nie jest znacząca pomiędzy kobietami i mężczyznami. I ta droga wyjaśnienia odbiera więc oręż z ręki przekonanym o przewadze mężczyzn nad kobietami w szachach. Jak więc odpowiedzieć na postawione w tytule pytanie?
Miejsce w rankingach szachowych przyznawane jest w oparci o wyniki pojedynków toczonych z innymi szachistami. Naukowcy niedawno porównali wyniki 100 najlepszych kobiet i 100 najlepszych mężczyzn grających w szachy w Niemczech. Ci drudzy faktycznie uzyskiwali lepsze wyniki, ale różnica okazała się możliwą do wyjaśnienia dzięki statystyce. Im większa populacja tym szerszy zakres wyników, jakie gracze uzyskują i w konsekwencji krzywa rozkładu wyników jest silniej zniekształcona. A ponieważ mężczyźni są znacznie liczniejszą częścią populacji graczy – to najlepsze nawet kobiety osiągają często wyniki dalekie od wyników najlepszych mężczyzn, których jest po prostu więcej. Stąd, im więcej kobiet będzie grało w szachy, tym więcej spośród nich prawdopodobnie będzie uzyskiwało lepsze wyniki. Do dziś zaledwie 5% zarejestrowanych podczas turniejów graczy to kobiety, a jedynie 1% kobiet to uczestniczki turniejów arcymistrzowskich.
Jak widać ci, którzy twierdzą, że kobiety ustępują inteligencją mężczyznom po 29 grudnia 2008 roku tracą jeden jeszcze argument potwierdzający ich przekonania.
Uzupełniająca lektura
